Άγιος Θεόδωρος Χατζής ο Μυτιληναίος

Ο Άγιος Θεόδωρος ο Χατζής, γεννήθηκε στούς Πύργους Θερμής της Λέσβου. Έζησε τόν 18ο αιώνα, κατά τούς χρόνους της τουρκοκρατίας καί της πικράς δουλείας, όταν οι πολέμιοι του Χριστιανισμού είχαν εξαπλωθεί καί εγκατασταθεί στά πάτρια εδάφη των Ορθοδόξων Ελλήνων, γιατί ο διάβολος ως εχθρός της ειρήνης καί του Χριστιανισμού δεν θέλει να χαίρονται οι άνθρωποι καί να ζουν ήσυχα...

Γιατί κόβουν τα ψαροκάϊκα;

Το είχα ακούσει το καλοκαίρι στο νησί. Δεν έδωσα σημασία. Προ ημερών το διάβασα σε έγκριτη εφημερίδα. «Το κράτος πληρώνει τους ψαράδες να κόψουν τα ψαροκάικά τους». Άλλη μια επιταγή της ΕΟΚ ή δική μας φαεινή ιδέα ; Γιατί όμως ;

Λένε για να σταματήσει η υπεραλιεία ώστε να μη τελειώσουν τα ψάρια (!) Μήπως έτσι θα επιτευχθεί η σωτηρία των ψαριών με τη θυσία φτωχών ψαράδων; Οι περισσότεροι ψαράδες που έχουν δικά τους ψαροκάικα είναι μεγάλοι στα χρόνια. Οι περισσότεροι απ' τους νεότερους που ασχολούνται με το επάγγελμα αυτό είναι βοηθοί ή μεροκαματιάρηδες. Αυτοί κι αν χάσουν μια δουλειά, βρίσκουν άλλη ή σ άλλο ψαροκάικο ή σ' άλλη στεριανή δουλειά. Οι μεγάλοι, όμως, τι κάνουν; Ποιος τους παίρνει στη δούλεψή του; Θα μου πείτε, ότι κόβοντας το καΐκι τους θα πάρουν κάποια λεφτά. Μάλιστα! Αλλά για πόσο καιρό θα κρατήσουν αυτά; Έτσι θα ρθει η στιγμή, σ ένα ή δυο χρόνια και θα είναι και απένταροι και χωρίς καΐκι. Ποιος θα προσλάβει στη δούλεψή του έναν γέρο ψαρά που δεν ξέρει τίποτα άλλο απ' τη θάλασσα; Αλλά ας τους αφήσουμε αυτούς Ας είχαν το νου τους κι ας μην παρασύρονταν απ' τα εύκολα λεφτά...

Ο ερχομός στη Θερμή του τελευταίου Αυτοκράτορα του Βυζαντίου Κωνσταντίνου ΙΑ΄ Παλαιολόγου

Ολόκληρη η περιοχή της Θερμής στη Λέσβο, γνώρισε στο παρελθόν μεγάλες ιστορικές στιγμές που έμελλε να την κάνουν πασίγνωστη μέχρι σήμερα στα πέρατα του κόσμου. Μια εξ’ αυτών ήταν η λαμπρότατη υποδοχή που επεφύλαξαν στον ερχομό του τελευταίου αυτοκράτορα του Βυζαντίου, Κωνσταντίνου ΙΑ΄ του Παλαιολόγου, όταν επισκέφτηκε τον τόπο τούτο, όπου οι ετοιμασίες και η όλη τελετή της υποδοχής από τις αρχές και τους κατοίκους της πολιτείας ήταν αντάξιες της μεγαλειότητας του ηρωικού Βασιλέως της Αυτοκρατορίας...

Ο Γρίπος (Πεζότρατα)

Ορισμός: Γρίπος: είναι το αλιευτικό μέσο παρόμοιο με την τράτα, που ρίχνεται σε μεγάλη έκταση σε λίμνες και θάλασσες με ομαλό βυθό και σέρνεται αργά , αργά από τη στεριά με σκοινιά.

Περιγραφή: Μια βάρκα με τους τρατάρηδες αφήνει ένα σχοινί στην μια άκρη της ακτής και αφού ξανοιχτεί λίγο αρχίζει να καλάρει το δίχτυ. Όταν τελειώσει το καλάρισμα η βάρκα πλησιάζει πάλι την ακτή και πετάει το άλλο άκρο του σχοινιού στους πεζούς τρατάρηδες, που αμέσως αρχίζουν να σύρουν την τράτα...

Ψάρεμα με Γρίπο - Θερμή ΛΕΣΒΟΣ

spigias

Κάλαντα Χριστουγέννων, Πρωτοχρονιάς και Φώτων

Κάλαντα Χριστουγέννων

Καλήν εσπέραν άρχοντες,

αν είναι ορισμός σας,

Χριστού την Θείαν γέννησιν,

να πω στ' αρχοντικό σας.

Χριστός γεννάται σήμερον,

εν Βηθλεέμ τη πόλη,

οι ουρανοί αγάλλονται,

χαίρει η φύσις όλη...

Η Ελληνική Βασιλόπιτα

Το έθιμο της βασιλόπιτας, με τη συγκέντρωση των μελών της οικογενείας και με το τελετουργικό μοίρασμά της, σε όλα τα μέλη με την απαρχή στο Χριστό και στον Άγιο Βασίλειο και με το ιδιαίτερο μερίδιο του φτωχού και του ξενιτεμένου, αποτελεί ένα από τα ωραιότερα οικογενειακά έθιμα του ελληνικού λαού που τα τελευταία χρόνια έγινε κοινωνικό και συνηθίζεται σ' όλους τους κύκλους με σχεδόν οικογενειακό χαρακτήρα...

Χρονιάρες ημέρες στο χωριό

Πύργοι – Θερμής ΛΕΣΒΟΣ

Κάθε εορταστική περίοδος, που έγκειται σε μεγάλες γιορτές της Χριστιανοσύνης, πανηγυρίζεται από όλο το χωριό, με αγνά οικογενειακά γλέντια, διατηρώντας τα ήθη, τα έθιμα και τις αιώνιες παραδόσεις που κληρονομήθηκαν από γενιά σε γενιά. Κάθε εποχή είναι ιδιαίτερα ξεχωριστή και γιορτινή. Όταν έρχονται οι χρονιάρες μέρες, τα Χριστούγεννα, οι άνθρωποι αισθάνονται μεγάλη χαρά για τη Γέννηση του Χριστού, που προσέδωσε πραγματικό νόημα στη ζωή του κάθε ανθρώπου...

Μέταλλο – Γυαλί – Φως

ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΕΙΟ - Γιώργος Κατσαρός

Ο Γιώργος Κατσαρός είναι γόνος οικογένειας καταγομένης από τους Πύργους Θερμής της Λέσβου και γεννήθηκε το 1974 στην Θεσσαλονίκη. Ζει και εργάζεται στην Μυτιλήνη, σε ένα εργαστήριο που ξεκίνησε να υπάρχει πριν 9 χρόνια, κάνοντας ειδικές κατασκευές, διακοσμήσεις μαγαζιών και πολλά άλλα...

Ο Καλόγερος της Θερμής (1905 μ.Χ.)

Ήμουνα, που λέτε, φτωχό κορίτσι και δούλευα υπηρέτρια σε κάποιο πλούσιο σπίτι. Η κυρά μου όμως ήταν σκληρή και με βασάνιζε με πολλές δουλειές. Μ' έστελνε ακόμη και στις ελιές και να της δίνω το μεροκάματο. Πηγαίναμε στη Θερμή με τα πόδια και μαζεύαμε ελιές. Ήμουνα και γεροδεμένη γι' αυτό και ο Κεχαγιάς μ' έβαζε να τραβάω το γαϊδούρι φορτωμένο με τις ελιές...

Τα ιαματικά λουτρά της Θερμής

Μετά τις διαδοχικές καταστροφές και την εγκατάλειψη των προϊστορικών οικισμών της αρχαίας Θερμής στη Λέσβο, οι κάτοικοι της περιοχής μετά το πέρας της 2ης χιλιετίας π.Χ., άρχισαν να επικεντρώνουν την παρουσία τους γύρω από το χώρο όπου ανάβλυζαν τα ιαματικά νερά μέσα από τα έγκατα της γης, οικοδομώντας πλησίον σε αυτά οικισμό, καθώς και ειδωλολατρικό ναό προς τιμήν της θεάς Αρτέμιδος, αποδίδοντας στη λατρεία της τις θεραπείες από τις πηγές. Από αυτά τα κίτρινα θειούχα θερμά νερά πήρε το όνομά της ολόκληρη η ευρύτερη περιοχή και ονομάστηκε Θερμή. Επί τουρκοκρατίας οι Τούρκοι ονόμασαν τον τόπο αυτό «Σαρί-Λούτζα» που θα πει κίτρινα Λουτρά...

ΛΕΣΒΟΣ - Ιαματικά λουτρά

odoiporikon

Τα σαλιγκάρια

Πύργοι Θερμής - ΛΕΣΒΟΣ

Τον Σεπτέμβρη, με το ξεκίνημα του φθινοπώρου, μόλις πέσουν τα πρωτοβρόχια, οι άνθρωποι σε όλα τα χωριά ξεχύνονται στα γύρω βουνά και στα χωράφια για να μαζέψουν τα σαλιγκάρια που έχουν βγει από τα καβούκια και τις κρύπτες όπου είναι καταχωνιασμένα, προφυλαγμένα από τις καιρικές συνθήκες και τους εχθρούς. Από τα παλιά χρόνια οι χωρικοί αντιμετωπίζοντας διάφορες οικονομικές δυσκολίες, συνήθιζαν να συλλέγουν και τα σαλιγκάρια, τα οποία από τότε μαγειρεύονται και τρώγονται μέχρι και σήμερα αφού για πολλούς αποτελεί ενίοτε ένα αρκετά αρεστό φαγητό...

Το πάθημα του Ιερομόναχου Φωτίου Λαυριώτου

*Το παρακάτω συμβάν διαδραματίστηκε την περίοδο (1959-1962) της αποκαλύψεως των Νεοφανών Μαρτύρων Ραφαήλ, Νικολάου, Ειρήνης και των συν αυτώ μαρτυρησάντων στην Θερμή της Λέσβου και περιγράφεται στο βιβλίο «Καρυές ο λόφος των Αγίων» της Βασιλικής Ράλλη (εκδ. Ακρίτας).

«Η φιλοτεχνηθείσα από τον αείμνηστον αγιογράφο Φώτη Κόντογλου εικόνα των αγίων Ραφαήλ και Νικολάου δεν ήταν η πρώτη, καθώς ενόμιζε τότε ο μητροπολίτης Μυτιλήνης Ιάκωβος. Είχε προηγηθεί μία άλλη με τους δύο αγίους, την οποία είχε αγιογραφήσει ο ερασιτέχνης αγιογράφος ιερέας της Μόριας Βασίλειος Μπάμιας. Είχε προβεί στην ενέργεια αυτή, γιατί είχε ονειρευτεί τον άγιο Ραφαήλ, ο όποιος, αφού σταύρωσε την κόρη του, που ήταν σοβαρά άρρωστη από παράτυφο, του είπε:...

Το καμπανί

Κατά την διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου, ο οποίος ξεκίνησε το 1914, οι Εγγλέζοι χρησιμοποιούσαν ως αεροδρόμιο τον παραθαλάσσιο κάμπο των Πύργων Θερμής της Λέσβου, όπου καλλιεργούσαν τα σιτάρια και είχαν τα σιταράλωνα οι χωρικοί. Από εκεί απογειωνόντουσαν και εφορμούσαν τα πολεμικά αεροσκάφη για να βομβαρδίσουν στόχους των Γερμανών και όταν επέστρεφαν άδειαζαν τις βόμβες στη θάλασσα πριν προσγειωθούν για λόγους μεγαλύτερης ασφάλειας. Γι’ αυτό μέχρι σήμερα εντοπίζονται από τους αλιείς τέτοιου είδους βόμβες στο βυθό της θάλασσας που εξουδετερώνονται από πυροτεχνουργούς...

Στους Στρατήδες της Λέσβου

Δράττομαι της ευκαιρίας, για να εξηγήσω κάτι που, κάθε χρόνο σαν σήμερα 8 Νοεμβρίου, εξηγώ στους φίλους που αμφιβάλλουν αν γιορτάζω… σήμερα. Για το λόγο αυτό καταφεύγω σε δυο εκδοχές για τούτη την εξήγηση. Η μία από έναν Στρατή (Στρατής Μπαλάσκας) και η άλλη από έναν Στράτη (Στράτης Μυριβήλης)...

Η πρώτη διαφήμιση του Ξενοδοχείου «Σάρλιτζα Πάλλας» στη Θερμή της Λέσβου

Το ξενοδοχείο «Σάρλιτζα Πάλλας» ξεκίνησε τη λειτουργία την 1η Μαίου 1910. Στο φύλλο αρ. 171 της τοπικής εφημερίδας "Σάλπιγξ" της 29/4/1910 καταχωρείται η πρώτη διαφήμιση του ξενοδοχείου που είχε ως εξής:...

Χοροί - Τραγούδια της Λέσβου και της Μικρασίας

MsSat87








Ampernalli

Τα γλαρόνια

Σε μικρή απόσταση από τις ακτές της Θερμής στη Λέσβο, βρίσκεται θαλασσοδαρμένη η βραχονησίδα «Βενιζέλος», το νησάκι που μοιάζει σα φουνταρισμένο πλεούμενο καταμεσί στο πέλαγος. Μοναχικό και απόμακρο από τις στεριές, λούζεται στα κύματα του Αιγαίου και χαριεντίζεται με τους κάθε λογής ανέμους που φυσούν κάθε εποχή. Κυκλωμένο από τις μανιασμένες και άλλοτε γαληνεμένες θάλασσες, τις βάρκες και τα καΐκια που ψαρεύουν στους ψαρότοπους τούτους, λες και κάποιο θεϊκό χέρι το τοποθέτησε σε αυτό το σημείο του πελάγους, σαν μια εξαίσια ζωγραφιά για να σπάει τη μονοτονία του...

Περί Θρησκείας, Πατρίδας, Οικογένειας

Στις ημέρες μας, παρατηρείται μια παρανοϊκή εμμονή μερικών συνανθρώπων μας, που αποβλέπει στην κατάλυση βασικών αξιών και θεσμών, οι οποίοι απορρέουν μέσα από την μακραίωνη ζωή και τον πολιτισμό του λαού μας. Συγκεκριμένα, βλέπουμε να γίνεται συχνά μια υποτιμητικά ειρωνική, υποκριτική καί δυσφημιστική προσπάθεια παραπληροφόρησης και αρνητικού επηρεασμού, κυρίως των νέων, μέσω διαφόρων «φερέφωνων» των ραδιοτηλεοπτικών και έντυπων μέσων, σε ότι αφορά τα ιδανικά της Θρησκείας, της Πατρίδας και της Οικογένειας, θέλοντας προφανώς να περάσουν καταστρεπτικά μηνύματα, ώστε να δημιουργηθούν άναρχες κοινωνίες για ακόμα πιο χειρότερες και προβληματικές καταστάσεις από αυτές που βιώνουμε, διότι ίσως σε κάποιους δεν αρκεί η σημερινή γενική παραλυσία που διαλύει ανθρώπους, αλλά επιθυμούν κάτι το τελείως εωσφορικό!...

Το εξωκλήσι της Αγίας Θέκλας

Πύργοι Θερμής - ΛΕΣΒΟΣ

Τα Σιβιανά στους Πύργους Θερμής της Λέσβου χρονολογούνται από την Βυζαντινή εποχή καί επί τουρκοκρατίας μεταβλήθηκαν σε τουρκοχώρι, επειδή οι Τούρκοι αγάδες είχαν πάρει τα γύρω εύφορα λιοχώραφα και τα εκμεταλλεύονταν, βάζοντας τους Έλληνες να τα δουλεύουν. Σήμερα είναι ένας μικρός απόμερος οικισμός προς την δυτική μεριά του χωριού, κοντά στο μοναστήρι του Αγίου Ραφαήλ, με λιγοστά σπίτια ανάμεσα στα διάσπαρτα ερείπια και τα λιγοστά σωζόμενα παλαιά κτίσματα...

Η δημιουργία του όρου "λεσβία" λόγος περηφάνειας διαχρονικά για όλους του Λέσβιους και τις Λέσβιες

του Σπύρου Πιπερά

Οι αρχαίοι Αθηναίοι δεν συγχώρησαν ποτέ στους αρχαίους Λέσβιους (κι όχι μονάχα Μυτιληναίους) το γεγονός πως η κοινωνία τους είχε τοποθετήσει τη Γυναίκα δίπλα, στον Άντρα. Δεν συγχώρησαν ποτέ στην κοινωνία της Λέσβου πως αντί να υιοθετήσουν το αθηναϊκό πρότυπο και να κλειδώνουν τη σύζυγο στον γυναικωνίτη, για να διαφυλάξουν την καθαρότητα της ράτσας αλλά και για να μπορούν εκείνοι ανενόχλητοι, να κυνηγούν παλλακίδες και προστατευόμενους στα συμπόσια και τις παλαίστρες, οι Λέσβιοι έστελναν τα κορίτσια τους στους «μουσιπόλους οίκους»!...

Το πάρσιμο της Λέσβου από τους Τούρκους (1462μ.Χ.)

Γράφει ο Φώτης Κόντογλου ότι «Τό σπουδαίο αυτό νησί λεγότανε Λέσβος στ’ αρχαία χρόνια, και Μυτιλήνη ήτανε η πρωτεύουσά του. Στάθηκε δοξασμένο από τα παμπάλαια χρόνια, πού ήτανε πρωτεύουσα της Αιολίδας. Οι Αιολείς ήτανε μια από τις τρεις ελληνικές φυλές, κ’ Αιολίδα λεγότανε η χώρα πού κατοικούτανε, από τον Ελλήσποντο, τα σημερινά Δαρδανέλια, ίσαμε τον Έρμο ποταμό, τούρκικα Γκεντίζ-τσάι, βορινά από τη Σμύρνη. Συμπεραίνω πως η Μυτιλήνη ήτανε η μητρόπολη της Αιολίδας, κι όχι καμμιά άλλη από τις δώδεκα πλούσιες πολιτείες πού ήτανε χτισμένες απάνω στη μεγάλη στεριά της Μικράς Ασίας, γιατί το νησί ήτανε περισσότερο ασφαλισμένο, επειδής ήτανε τριγυρισμένο από θάλασσα, και γιατί οι Αιολείς ήτανε σπουδαίοι θαλασσινοί…

Η μαρτυρική ιστορία των προσφύγων του 1922

Πύργοι Θερμής ΛΕΣΒΟΣ

του Στρατή Ανδριώτη
Από τον Αύγουστο του 1922 καταφθάνουν στο νησί της Λέσβου αναρίθμητα πλήθη Μικρασιατών προσφύγων από τα απέναντι παράλια. Διωκόμενοι από τους Τούρκους, εγκαταλείπουν με τον πιο άδικο τρόπο τις πατρογονικές τους εστίες. Ταλαιπωρημένοι από τις κακουχίες έβγαιναν με βάρκες και καΐκια σε τούτες τις ακτές και ήταν αρκετοί εκείνοι, κυρίως Αϊβαλιώτες, που εγκαταστάθηκαν μόνιμα στα χωριά και τις πολιτείες του νησιού, δημιουργώντας αρχικά τους δικούς τους προσφυγικούς οικισμούς, χωρίς να πάψουν να διηγούνται ανελλιπώς στους απογόνους τους την μαρτυρική και αιματόβρεκτη ιστορία της Μικρασίας...

Διηγήσεις προσφύγων της Θερμής

Η τραγωδία και το Μαρτύριο των Μοσχονησιωτών (1922)

Της Βασιλικής Ράλλη

(Από το βιβλίο: «Πατρίδα αξέχαστη Μικρά Ασία» - εκδ. ΑΚΡΙΤΑΣ)

Τον Δεκέμβριο του 1922, ξαφνικά διαδίδεται στη Θερμή της Λέσβου πως ο Ερυθρός Σταυρός έφερε στη Μυτιλήνη μερικές Μοσχονησιώτισσες αιχμάλωτες και τις έχουν στο Προσφυγικό Νοσοκομείο… Ανάμεσά τους η Κατερίνα Γουδάκη, ένα ολόδροσο μπουμπούκι είκοσι χρονών, που τώρα ήταν αγνώριστη, η σκιά του εαυτού της… Την Κατερίνη, την πανέμορφη παιδούλα, τώρα χλωμή σαν το κερί με πρόσωπο μαραμένο, θαρρείς πρόωρα γερασμένο… οι άλλες προσφυγοπούλες πού βρίσκονται εκεί, βρέχουν το πρόσωπό της με τα δάκρυα τους καί περιμένουν με αγωνία να μάθουν νέα απ’ το στόμα της...