«Στρατούλα, η Παναγία είναι δική σου…»

 

Η Θαυμαστή αποκάλυψη του παρεκκλησίου της Παναγίας Γοργοϋπηκόου στους Πύργους Θερμής της Λέσβου έγινε το 1952. Στην 14χρονη τότε, Ευστρατία Κλειδαρά, εμφανίσθηκε στον ύπνο της, κάτω από ένα δέντρο συκαμιάς, έξω από το σπίτι της, μια γυναίκα που κρατούσε στην αγκαλιά της ένα μικρό παιδί. Η Στρατούλα, όπως την ονόμαζαν στο χωριό, ρώτησε την γυναίκα αν θέλει να φάει κάτι το παιδί της, ή εκείνη, ή αν γυρεύει κάποιον. Εκείνη της απάντησε ότι δεν χρειάζεται κάτι. Μετά την ρώτησε που μένει και εκείνη της αποκρίθηκε ότι μένει στη γειτονιά της, δίπλα στο σχολείο του χωριού και ότι γιορτάζει την 1^η Οκτωβρίου και θέλει να την λειτουργεί κάθε χρόνο! Το όνειρο αυτό το είδε τρία συνεχόμενα βράδια!

Στη μνήμη της Ευαγγελίας Σαρικέλλη.

 

Απόσπασμα από αφήγηση της Ευαγγελίας Σαρικέλλη, που «έφυγε» στις 2 Οκτωβρίου του 2023, στα 99 της χρόνια στους Πύργους Θερμής Λέσβου. Η αφήγηση αυτή έγινε διήγημα από την δισέγγονή της Ραφαέλλα Σαρικέλλη μαθήτρια του Δ.Σ. Λουτρόπολης Θερμής και βραβεύτηκε το 2019 στον 11ο διαγωνισμό γραπτού λόγου των εκδόσεων Πατάκη το 2019....

Ο ξεριζωμός μας το 1922.

Οι γονείς μου ήρθαν εδώ το 1922. Πρόσφυγες από το Αϊβαλί. Η μητέρα μου ήξερε καλά γράμματα. Μέχρι τα 14 της πήγαινε σχολείο. Έφτασε μέχρι το Γυμνάσιο. Τότε το λέγανε Ελληνικό. Πήγε μέχρι την Δευτέρα του Ελληνικού. Ήμασταν από καλή οικογένεια και είχαμε τον τρόπο μας

Την ημέρα που έγινε ο διωγμός, η μάνα μου έψηνε ψωμί στον φούρνο. Τους ειδοποίησαν άξαφνα να φύγουν, αλλιώς θα τους σκότωναν οι Τούρκοι. Έφυγε αμέσως. Πήρε μόνο δύο καρβέλια ψωμί για να ταΐζει τα παιδιά της. Πήρε και ένα κουμάρι νερό. Από εκεί που ήταν το σπίτι τους περπάτησαν 10 χιλιόμετρα για να τους ελέγξουν οι Τούρκοι, άμα είχαν χρυσαφικά, για να τους τα πάρουν.

Χρυσούλα Χατζηγιαννιού , η «Σαπφώ» , η «Ποιήτρια του Αιγαίου».

Η Χρυσούλα Χατζηγιαννιού, η «ποιήτρια του Αιγαίου», έφυγε  στις 17 Μαρτίου 2023 έφυγε  από τη ζωή σε ηλικία 98 ετών.  

Εκπαιδευτικός, ποιήτρια, συγγραφέας παιδικών βιβλίων, γεννήθηκε στη Μυτιλήνη το 1925, σπούδασε φιλολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και εργάστηκε σε σχολεία της Ελλάδας, της Κύπρου και της Κωνσταντινούπολης.

Γεννήθηκε στους Πύργους Θερμής Λέσβου.

Στον πύργο της οικογένειας Αλαμανέλλη: Η Αρχόντισσα του πύργου.

 Θα μπορούσα να μιλώ για τον πύργο των Αλαμανέλληδων με αριθμούς, νούμερα και χρονολογίες, όμως σε αυτά τα ιστορικά σπίτια ο χρόνος δεν παίζει κανένα ρόλο. Δεν είναι ούτε συνωμότης, αλλά ούτε καν φίλος. Απλά κάνει σωστά τη δουλειά του. Μετράει το τικ και το τακ τόσο διαδοχικά ορθά που σχεδόν ξεχνάς ότι υπάρχει. Το ρολόι στον τοίχο, κειμήλιο της προηγούμενης γενιάς, προφανώς προικώο του πατέρα προς την κόρη, στέκεται εκεί και μετράει δεκάδες χρόνων αλάνθαστα. Κι εμείς σε μια γωνιά ενός πολύ αναπαυτικού καναπέ μιλάμε για το σήμερα, το χθες, αλλά και για το συναίσθημα που αφήνουν τα σπίτια στους ιδιοκτήτες τους. Όχι όλα τα σπίτια, αν και θεωρώ ότι όλα τα σπίτια κάτι έχουν να πουν, αρκεί να είσαι έτοιμος να τα ακούσεις. Όμως γι’ αυτά τα σπίτια που έχουν διαγράψει μια ιστορική πορεία δεν μπορεί να μην αισθάνεσαι δέος για το πόσο ασήμαντοι είμαστε όλοι εμείς που τα προσπερνάμε, ενώ εκείνα στέκουν ακάθεκτα στο χρόνο….

«Ψαλλῶ τῶ Θεῶ μου ἔως ὑπάρχω…».

 

«Ψαλλῶ τῶ Θεῶ μου ἔως ὑπάρχω…».

Ο Στυλιανός Ανδριώτης γεννήθηκε και έζησε όλη τη ζωή του στους Πύργους-Θερμής της Λέσβου από γονείς Αϊβαλιώτες, πρόσφυγες του ’22. Ήταν εγγονός του Μουσικοδιδασκάλου καί πρωτοψάλτη της Κάτω Παναγιάς του Αϊβαλιού, Δημητρίου Μπακλά. Ζώντας σε χριστιανικό περιβάλλον, αξιώθηκε σε νεαρή ηλικία και έκτοτε αδιαλίπτως να πλαισιώσει το αναλόγιο της ενορίας του χωριού του, που δεν εγκατέλειψε επί επτά δεκαετίες, δεικνύοντας μεγίστη αγάπη προς την ψαλτική. Λαμπρύνοντας με την χαρισματική και αγγελική φωνή του τις εορτές και τις μνήμες των Αγίων της Ορθοδοξίας.

Για τη μάνα...

Ένας μικρός μελισσοκόμος αφηγείται τις εμπειρίες του

 Πώς αγάπησα τις μέλισσες και το μέλι 

του Άγγελου Ανδριώτη

 

Ήμουν πέντε χρονών όταν άρχισα να ενδιαφέρομαι για τις μέλισσες. Αιτία ήταν ο νονός μου, που μια Κυριακή με πήρε μαζί του για να ελέγξουμε τα μελίσσια. Μου άρεσε πάρα πολύ η διαδικασία, έμαθα πολλά πράγματα για τις μέλισσες, γι αυτό και θέλω να τα μοιραστώ μαζί σας...

Σύντομο βιογραφικό - Συνέντευξη της συγγραφέως Βασιλικής Ράλλη

Η κ. Βασιλική Ράλλη γεννήθηκε στη Θερμή της Λέσβου λίγους μήνες μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Κατάγεται από τα Μοσχονήσια της Μικράς Ασίας. Ο πατέρας της, Νικόλαος Μαραγκός, έμεινε αιχμάλωτος στους Τούρκους, ενώ η μητέρα της ήλθε προσφυγοπούλα στη Λέσβο, διαφεύγοντας ως εκ θαύματος τη σφαγή τον τραγικό Σεπτέμβρη του 1922...

Τριανταφλέλ'

Ο Τριαντάφυλλος Κουγιανός με το βιολί του γύριζε τα χωριά και την πόλη της Μυτιλήνης, παίζοντας γνωστούς σκοπούς και διασκέδαζε τους ανθρώπους, για να οικονομεί τα προς το ζείν. Κάθε χρόνο την ημέρα του Αγίου Νικολάου, στις 6 Δεκεμβρίου, ερχόταν στους Πύργους Θερμής και πήγαινε στα σπίτια των ψαράδων, όπου μαζεύονταν οι θαλασσινοί μετά την Θεία Λειτουργία στην Εκκλησία του χωριού και κερνιόντουσαν. Ύστερα, είχαν καθιερώσει να πηγαίνουν το μεσημέρι στον καφενέ, όπου γλεντούσαν πίνοντας το ουζάκι τους. Εκεί βρισκόταν και το Τριανταφλέλ' που έπαιζε το βιολί του και διασκέδαζε τον κόσμο.

Στο βίντεο εμφανίζεται το Τριανταφλέλ' να παίζει βιολί και να τραγουδά στην ταινία "Η δασκάλα με τα χρυσά μαλλιά", επεισόδια της οποίας γυρίστηκαν και στους Πύργους Θερμής και συγκεκριμένα στον πύργο του "Καραπιπέρη" το έτος 1979.

opelgr

Οδυσσέας Ελύτης: Απόγονος του Αγίου Θεοδώρου του Χατζημυτιληναίου

Ο μεγάλος ποιητής Οδυσσέας Ελύτης κατέθεσε στον βιογράφο του ιταλό Μάριο Βίττι την πληροφορία ότι η οικογένειά του κατάγεται απ’ τον Άγιο Θεόδωρο τον επονομαζόμενο Χατζή τον Μυτιληναίο, που γεννήθηκε στους Πύργους Θερμής της Λέσβου και απαγχονίστηκε από τους Τούρκους το 1784μ.Χ., τον οποίο μάλιστα ο Ελύτης τοποθετεί και ως αρχή του γενεαλογικού του δέντρου.
Ο Οδυσσέας Ελύτης (2 Νοεμβρίου 1911 - 18 Μαρτίου 1996), φιλολογικό ψευδώνυμο του Οδυσσέα Αλεπουδέλλη του Παναγιώτη, ήταν ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές, μέλος της λογοτεχνικής γενιάς του '30. Διακρίθηκε το 1960 με το Κρατικό Βραβείο Ποίησης και το 1979 με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, γνωστός για τα ποιητικά του έργα Άξιον Εστί, Ήλιος ο πρώτος, Προσανατολισμοί κ.α. Διαμόρφωσε ένα προσωπικό ποιητικό ιδίωμα και θεωρείται ένας από τους ανανεωτές της ελληνικής ποίησης. Πολλά ποιήματά του μελοποιήθηκαν, ενώ συλλογές του έχουν μεταφραστεί μέχρι σήμερα σε πολλές ξένες γλώσσες. Το έργο του περιλάμβανε ακόμα μεταφράσεις ποιητικών και θεατρικών έργων. Υπήρξε μέλος της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών εργων Τέχνης και της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Κριτικής, Αντιπρόσωπος στις Rencontres Internationales της Γενεύης και Incontro Romano della Cultura της Ρώμης.

«Στο γραφείο μου, κρατούσα πάντα μια καρέκλα για τον πολίτη…»

της Χρηστίδου Βαγγελιώς

(Αναδημοσίευση από την εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ) 05/04/2011

Πριν από ένα χρόνο περίπου, η τέως Νομαρχία Λέσβου τον τίμησε με το χρυσό της μετάλλιο για την προσφορά του στον έλεγχο των τροφίμων, μια διάκριση που τον ικανοποίησε ηθικά, πολύ περισσότερο γιατί ο ίδιος τη θεωρεί συμβατή με το κοινωνικό αίσθημα. Την περασμένη εβδομάδα, μετά από 35 συνολικά χρόνια υπηρεσίας στο Γενικό Χημείο του Κράτους, ο Ηλίας Κουρτζής συνταξιοδοτήθηκε από τη Χημική Υπηρεσία Μυτιλήνης, της οποίας υπήρξε διευθυντής την τελευταία 11ετία. Η αποτίμηση που κάνει για την επαγγελματική του θητεία μπορεί μόνο να τον αφήσει ικανοποιημένο, αφού για πολλούς το όνομά του συνδέθηκε με την αναβάθμιση της υπηρεσίας και την προσφορά στους πολίτες. Πίσω από την επιστήμη της Χημείας κρύβεται, ωστόσο, και μια μεγάλη του αγάπη: αυτή για την τέχνη του πατέρα του, την κεραμική...

Ηλίας Κουρτζής

- Ένας άνθρωπος με ήθος, επαγγελματική συνείδηση, τυπικός, που δεν του αρέσει ν' αφήνει εκκρεμότητες.

- Ένας δημόσιος υπάλληλος υπόδειγμα, που πολλές φορές γινόταν δυσάρεστος.

- Οι γνώσεις του δεν άφηναν περιθώρια σε κανέναν να τον αγνοήσει, να τον παρακάμψει και να παραδεί τη γνώμη του.

- Άνθρωπος που δεν του αρέσουν οι ακρότητες και οι φαμφάρες...

Μέταλλο – Γυαλί – Φως

ΧΕΙΡΟΤΕΧΝΕΙΟ - Γιώργος Κατσαρός

Ο Γιώργος Κατσαρός είναι γόνος οικογένειας καταγομένης από τους Πύργους Θερμής της Λέσβου και γεννήθηκε το 1974 στην Θεσσαλονίκη. Ζει και εργάζεται στην Μυτιλήνη, σε ένα εργαστήριο που ξεκίνησε να υπάρχει πριν 9 χρόνια, κάνοντας ειδικές κατασκευές, διακοσμήσεις μαγαζιών και πολλά άλλα...

Δημήτρης Καραπιπέρης: «Είμαι οπαδός του “γηράσκω αεί διδασκόμενος”»

Ο πύργος «Καραπιπέρη» στους Πύργους Θερμής της Λέσβου, όπου διαμένει ο ζωγράφος Δημήτρης Καραπιπέρης.

Συνέντευξη στη Χρηστίδου Βαγγελιώ.

Σήμερα το «Εμπρός» φιλοξενεί το ζωγράφο Δημήτρη Καραπιπέρη, που εδώ και χρόνια διδάσκει ζωγραφική σε ενήλικες στη «Στέγη Θεοφίλου» στη Μυτιλήνη, ενώ για χρόνια δίδασκε ζωγραφική και σε σχολεία της Λέσβου.

Μέχρι το Σάββατο 14 Αυγούστου, η έκθεσή του με θέμα «Ταξίδι στον κόσμο της γιαγιάς» θα φιλοξενείται στο Αρχοντικό Γεωργιάδη, στα πλαίσια των εκδηλώσεων της νομαρχίας Λέσβου με θέμα «Ταξίδι». Ο γνωστός και βραβευμένος Μυτιληνιός ζωγράφος μάς μιλάει σήμερα για τον ιδιαίτερο αυτό κόσμο που τον ενέπνευσε, για τις επιρροές που είχε στην τέχνη του από τα εφηβικά του χρόνια και για τα σχέδια που έχει για το άμεσο και απώτερο μέλλον...

Καίτη Μεσσηνέζη: «Ό,τι έχω να πω, το λέω με χρώματα»

Συνέντευξη στην Βαγγελιώ Χρηστίδου (17/07/2010)

Όπως κάθε καλοκαίρι, έχει επιστρέψει και φέτος στη γενέτειρά της τη Μυτιλήνη. Με μια πετυχημένη έκθεση με τίτλο «Αναθάλλουσες Αισθήσεις» μέσα στον περασμένο Μάρτιο, η και πρόεδρος από το τέλος του περασμένου έτους της Λεσβιακής Παροικίας Καίτη Μεσσηνέζη συμμετέχει μέχρι τις 31 Ιουλίου με ένα έργο της στην ομαδική έκθεση που διοργανώνει η εφημερίδα «Πολίτης», στο Αρχοντικό Γεωργιάδη. Την επισκεφτήκαμε στους Πύργους Θερμής και συγκεκριμένα στον «Πύργο Χρυσώ» της οικογένειας, όπου μας ξενάγησε στις δημιουργίες και στο χώρο εργασίας της και μας μίλησε για την τέχνη της και για τα βήματα που έκανε μέσα στη χρονιά που μας πέρασε...

Παπά Φώτης Λαυριώτης

Εκοιμήθη εν Κυρίω
+ 5-3-2010

Στην ανατολική πλευρά της Λέσβου, γειτνιάζουν δύο χωριά, τα Πάμφιλα και οι Πύργοι Θερμής. Ένας επαρχιακός δρόμος απόστασης μικρότερης των 2 χιλιομέτρων ανάμεσα στους ελαιώνες, συνδέει τους δύο αυτούς τόπους. Εγγύτερα προς τα Πάμφιλα, ακολουθώντας έναν εγκάθετο δρόμο που οδηγεί στον παραθαλάσσιο οικισμό «Νησέλια», αντικρίζουμε μέσα στα λιοχώραφα, το μικρό μοναστήρι του Αγίου Νεομάρτυρος Λουκά στο οποίο ζούσε ασκητικά ο παπα-Φώτης ο Λαυριώτης, γνωστός και ως παπα-Σαρδέλλης. Γεννηθείς στα Πάμφιλα στις 5 Ιανουαρίου του 1913 από τη Μαρία και τον Δημήτριο Σαρδέλλη που δούλευε καμίνι φτιάχνοντας κεραμίδια και τούβλα...

Κωστής Κατσαρός

Ο Κωστής Κατσαρός ήταν ένας απλοϊκός θαλασσινός, καταγόμενος από τα Μοσχονήσια. Ήρθε πρόσφυγας στους διωγμούς των Μικρασιατών το 1922 και εγκαταστάθηκε στους Πύργους Θερμής της Λέσβου όπου και έζησε τον υπόλοιπο χρόνο της ζωής του μαζί με τη γυναίκα του Φιλιώ και τα 4 παιδιά τους. Αν και μονόχειρας, δούλευε με τη βάρκα του τη θάλασσα με περίσσια επιδεξιότητα αλιεύοντας με παραγάδια...

Ο Φώτης Κόντογλου πρόσφυγας

"..Καί εγώ ο ίδιος, φεύγοντας την μανίαν των Αγαρηνών κατά το έτος 1922, ευρήκα καταφύγιον εις την Θερμήν, πρόσφυξ μετά προσφύγων. Επέρασα με ένα καΐκι από την αντικρυνήν πατρίδα μου, τας Κυδωνίας, μαζί με τους συγγενείς μου, οπού ήσαν οι περιλειπόμενοι από τον διωγμόν τον οποίον είχαν κινήσει οι Οθωμανοί εναντίον των Χριστιανών κατά το 1914...

ΔΗΜΗΤΡΑ - Η λαϊκή ποιήτρια

Η συμφορά της Μικρασιατικής καταστροφής του 1922, έφερε στους Πύργους Θερμής της Λέσβου, ανθρώπους πρόσφυγες κυρίως από το Αϊβαλί, διωγμένους από τους Τούρκους, οι οποίοι μέσα στην τραγικότητα της φτώχειας, της πείνας και της ανέχειας έπρεπε να βρούν το κουράγιο για να ξεκινήσουν μια καινούργια ζωή, ξεπερνώντας τις ταλαιπωρίες, τις πίκρες και τις στεναχώριες που υπέστησαν χάνοντας την πατρίδα, τους ανθρώπους και τα σπίτια τους... «Από το Αϊβαλί βρεθήκαμε, στη Λέσβο κάποια ημέρα,
 Εγκαταστάθηκαν αντίκρυ από την πολιτεία που ξεριζώθηκαν, καταδικασμένοι να την αγναντεύουν χωρίς να μπορούν να την χαρούν, αφού το μικρό πέλαγος που τους χώριζε ήταν τα διαχωριστικά σύνορα της ντροπής καί του μίσους γιατί μετά το πόλεμο οι πατρίδες τους είχαν τουρκέψει ξανά!

ΕΙΡΗΝΗ η Αθηναία

Η Ειρήνη η Αθηναία, η αυτοκράτειρα του Βυζαντίου (780-802μ.Χ.) φέρεται σύμφωνα με τις παραδόσεις να είναι η κτιτόρισσα του Ναού της Παναγίας Τρουλωτής στους Πύργους Θερμής της Λέσβου όταν ήταν εξόριστη στο νησί...
Η Ειρήνη βγήκε μπροστά και έδωσε διαταγή. Ο πρίγκιπας ήταν ο διάδοχος, αλλά αυτή η μητέρα του θα έκανε κουμάντο μέχρι αυτός να γίνει δεκαοχτώ. Οι αρχόντοι κατέβασαν το κεφάλι. Η Ειρήνη ανέβηκε στο θρόνο του βασιλιά. Ο Πατριάρχης της φόρεσε κορώνα στην Αγιά Σοφιά. Εκείνο τον καιρό ο στρατός την Πόλης τα είχε βάλει με την Εκκλησία γιατί κάποιοι δεν θέλανε τις Εικόνες στις Εκκλησίες. Χρόνια πολεμάγανε. Η αυτοκράτειρα Ειρήνη εργαζόταν τα προηγούμενα χρόνια κρυφά αλλά δραστήρια υπέρ των Εικονολατρών, από αντίδραση προς την πολιτική του πεθερού της Κωνσταντίνου Ε΄ του Κοπρώνυμου, καί κρυφά από τον αυτοκράτορα σύζυγό της, ο οποίος όταν ζούσε αιφνιδιάστηκε όταν βρέθηκαν Εικόνες κάτω από το προσκεφάλι της Ειρήνης και της φέρθηκε με αυστηρότητα για την επιορκία, διακόπτοντας κάθε σχέση μαζί της λίγο πρίν πεθάνει.