Τα κάψαλα καί ο κλήδονας

Κάθε χρόνο στις 23 Ιουνίου, την παραμονή της εορτής του Γενεσίου του Αγίου Ιωάννου Προδρόμου, σε πολλά μέρη της χώρας μας, αναβιώνονται ως παλαιά έθιμα, τα κάψαλα καί την ίδια ή την επόμενη ημέρα «ανοίγεται» ο κλήδονας. Και οι δύο αυτές συνήθειες αποτελούν κατάλοιπα ειδωλολατρικών τελετών που γίνονταν στην αρχαιότητα και πήραν την μορφή εθίμου, διατηρούμενα διαχρονικά μέσα από παλιές παραδόσεις, που όμως όσοι συμμετέχουν σ’ αυτές δεν γνωρίζουν τι ακριβώς εκφράζεται με τα όσα γίνονται και ειδικά ότι η ουσία των όσων διεξάγονται δεν έχει καμία απολύτως σχέση με τον Χριστιανισμό...

Πύργοι Θερμής ΛΕΣΒΟΣ - φωτογραφίες από δορυφόρο

Πύργοι Θερμής - ΛΕΣΒΟΣ

Η ευρύτερη περιοχή της Θερμής Λέσβου

Η νήσος Λέσβος

Από τη θάλασσα στο… πριόνι

Κι όμως θα μπορούσαν να βρίσκονται σε ένα ναυτικό μουσείο

Οι φωτογραφίες της μετατροπής ενός περήφανου αλιευτικού σκαριού σε ένα σωρό ξύλων που παρουσίασε παλαιότερα η εφημερίδα τα «Αιολικά Νέα», σίγουρα δεν είναι ευχάριστες εικόνες. Αν μη τι άλλο, προκαλούν πόνο και βέβαια δεν μας τιμούν σαν τόπο που ξέρει και εκτιμά το παρελθόν του, ιδιαίτερα μάλιστα αν αυτό είναι ανεπανάληπτο. Δεκάδες σκαριά σαν το «Δημήτρης» που "σφάχτηκε" στο λιμάνι της Θερμής, είχαν την "τύχη" της απόσυρσης στη Λέσβο...

Θαλασσινό θυμίαμα

Σπιρτάδα του μυαλού και ζωντάνια του σώματος! Υγεία παντού. Το μεγαλείο του αθλητισμού. Κάτι ήξεραν οι αρχαίοι... Μα, μήπως και η θάλασσα τέτοια δεν ζητάει; Πως αλλιώς να την κάνεις κουμάντο, αυτή την απροσδόκητη θηλυκιά, άμα δεν έχει το νου σου, αλλά και το σώμα σου;..

Βγαίνω την μπούκα του λιμανιού. Ήρεμα πράγματα. Ρελαντί, ίσα-ίσα να πηγαίνει το σκάφος. Δεν είναι ο κανονισμός που δεν αφήνει το χέρι να σπρώξει το χειριστήριο. Είναι η γαλήνη που πρέπει να την απολαύσεις. Μα και να την σεβαστείς. Ασήμαντοι ήχοι, ανακατεύονται με την μονοτονία της μηχανής...

Περιπατητική διαδρομή

Πύργοι Θερμής – ΛΕΣΒΟΣ

Εξερευνώντας τον φυσικό πλούτο του χωριού, ο λάτρης του περιπάτου, της περιήγησης και της παρατήρησης, μένει εκστατικός από τον θαυμάσιο συνδυασμό των οικισμών, που περιβάλλονται από την θάλασσα, τους κάμπους και τις βουνοσειρές των ελαιώνων, την πλούσια βλάστηση των κάθε είδους φυτών, ανθέων και λουλουδιών, την εύμορφη παρουσία πουλιών, ζώων και ερπετών. Τα πολυάριθμα παλιά μονοπάτια και οι μικροί δρομίσκοι οδηγούν τον διαβάτη σε διαδρομές που συνδέουν αρμονικά τις ομορφιές των ακρογιαλιών με τα βουνά, τα δάση της ελιάς, τους παραδοσιακούς πύργους και τα αρχαία, που ο χρόνος άφησε τα σημάδια του έντονα χαραγμένα πάνω στα τοπία...

Σάρλιτζα Πάλλας στη Λουτρόπολη Θερμής της Λέσβου

Από το Κανάλι του χρήστη TheLoutropolisThermi

Τραγούδια - Πάνος Γαληνός

Ένας Πυργιανός, Αστυνομικός, Καλλιτέχνης καί προ πάντων καλό παιδί.

Ένας Άγιος Διδάσκαλος

Ο Διδάσκαλος της Θερμής Θεόδωρος ήρθε στη Μυτιλήνη το 1440 μαζί με τον Δεσπότη του Μυστρά Κωνσταντίνο Παλαιολόγο όταν νυμφεύθηκε την Αικατερίνα. Ήταν Ηπειρώτης στην καταγωγή και είχε σπουδάσει στο Κάστρο του Μυστρά στον Μοριά, που στους δύσκολους εκείνους καιρούς ήταν η πνευματική τροφός του Ελληνορθόδοξου Γένους...
 Ο Μυστράς ήταν για τον Θεόδωρο η πατρίδα, η αγάπη του, γιατί ήταν σύμβολο, ιερή κολυμβήθρα του Γένους και της Παράδοσης των Ρωμηών. Αγαπούσε τον Μυστρά γιατί εκεί καλλιεργείτο το Ελληνικό Πνεύμα. Εκεί σπούδαζαν όλοι οι Δεσποτάδες αυτοκράτορες, οι Ηγούμενοι, οι Στρατηγοί. Τέτοιους συμμαθητές είχε πολλούς ο Θεόδωρος. Ο ίδιος έγινε ένας εξαίρετος και αγαπητός Διδάσκαλος που αρχικά τον κράτησε στον Μυστρά για πρωτοασηκρίτη γραμματέα ο Πρωτοδάσκαλός του ο Γεώργιος Γεμιστός ο Φιλόσοφος. Στη σχολή του Γεμιστού διδάσκονταν Ελληνική Παιδεία από τον ίδιο τον «Φιλόσοφο Πλήθων» και από αυστηρά επιλεγμένους βοηθούς του, καθώς και Φιλοσοφία, αναλύοντας Πλάτωνα, Αριστοτέλη, Νεοπλατωνικούς, ιδιαιτέρως δε τον Πρόκλο.

Μαρτύριο των Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου, Ειρήνης καί των συν αυτώ μαρτυρησάντων

Στην ίδια θέση που βρίσκεται σήμερα η Ιερά Μονή του Αγίου Ραφαήλ, στη Θερμή της Λέσβου, ήταν κτισμένη παλαιότερα η Μονή των Καρυών που καταστράφηκε από τους πειρατές το 1235μ.Χ., όταν Ηγουμένη ήταν η Οσιομάρτυς Ολυμπία. Το μοναστήρι αυτό κτίσθηκε ξανά το 1433 και ως Ηγούμενος ήρθε ο Άγιος Ραφαήλ το 1454. Όμως, τον Σεπτέμβριο του 1462 οι Τούρκοι κατέλαβαν την Μυτιλήνη και το νησί ολόκληρο. Τον Μάρτιο του 1463, ήρθαν στη Θερμή Τούρκοι φοροσυλλέκτες για το χαράτσι...

Περί ανέμων καί υδάτων

Ήταν κάτι χειμωνιάτικα πρωϊνά, πριν χαράξει ο ήλιος και ροδίσουν τα σύννεφα και οι βουνοκορφές της Ανατολής, που αισθανόταν τυχερός όποιος μπορούσε να βρίσκεται στο λιμάνι της Θερμής, όπου ήταν αραγμένα πολλά καΐκια και συναντούσε εκεί αρκετούς από τους ντόπιους ψαράδες που αλίευαν στους παράλιους ψαρότοπους της Λέσβου. Καθισμένοι πρόχειρα πάνω στα φαλάγγια ή σε κάποια κουτούκια που είχε ξεβράσει η θάλασσα, γύρω από την μεγάλη φωτιά που είχαν αναμμένη για να ζεσταθούν, περιμένανε να ξημερώσει για να σιγουρευτούν για τον καιρό πριν λύσουν τους κάβους των καϊκιών τους και ξεκινήσουν για να ψαρέψουν... 

Ήταν πραγματική χάρη, το να κάθεσαι δίπλα σε έμπειρους καπεταναίους, απλοϊκούς στο χαρακτήρα θαλασσινούς ανθρώπους, που είχαν περάσει όλη τους τη ζωή μέσα στη θάλασσα, χρόνια ολόκληρα, και που ξέρανε από πρώτο χέρι τις αλλαγές των καιρών και των ανέμων, καθώς παρασέρνανε τις θάλασσες και από μπουνάτσα που ήτανε, σηκωνόντουσαν κύματα που ως ώρας θέριευαν και γινόντουσαν τρικυμία, μέχρι που πάλι κόπαζαν και γαλήνευαν. Κάθε άνεμος είχε γι’ αυτούς ιδιαίτερη σημασία, αφού τους συντρόφευε ολημερίς στη δούλεψή τους, τους θαλασσόδερνε καθώς δουλεύανε ή αρμενίζανε έχοντας τον καιρό πλώρα ή πρίμα, δίνοντας στα καΐκια και στις βάρκες το ανάλογο μπότζι.
Κρατώντας ένα ξύλο στο χέρι του, ο καπετάνιος σκάλιζε τη φωτιά σπρώχνοντας τα αποκαΐδια που είχαν απομείνει γύρω της, και μέσα στη σκοτεινιά της νύχτας γυρνούσε σιγανά το πρόσωπό του προς τα εκεί που φυσούσε ο αγέρας, προσπαθώντας να αφουγκραστεί τον καιρό. Άκουγε τη θάλασσα που χτυπούσε πάνω στις στεριές, βγάζοντας τους γνωστούς ήχους πάνω στα βράχια της ακρογιαλιάς και έπαιρνε αφορμή για να εξηγήσει στην φίλη παρέα που τον λόγιαζε μέσα στα μάτια του που σπινθηρίζανε, τα ονόματα που είχαν δοσμένα ξεχωριστά σε κάθε έναν άνεμο, αιώνες τώρα. Ήξερε και διέκρινε καλά τα σημάδια των καιρών, από το χρώμα του ουρανού, τις κινήσεις και τα σχέδια που έκαναν τα σύννεφα, τις αστραπές και τις βροντές, τις ρεματικές και τα τερτίπια της θάλασσας. Οι ψαράδες σε τούτα τα μέρη, χιονιά λέγανε τον καιρό που το χειμώνα φύσαγε αγέρας από τα βόρεια καί έκανε παγωνιά, κρύο πολύ, επειδή αλλού χιόνιζε, αλλά εδώ σε τούτα τα παράλια χιόνιζε πολύ σπάνια και συνήθως έριχνε χιονόνερο. Πάντα ξέρανε από τα σημάδια που βλέπανε, ότι άμα τον χειμώνα αστράφτει από τον Βοριά, θα φυσούσε από εκεί δυνατός αγέρας, που σήμαινε για τους ψαράδες ότι θα δένανε τα καΐκια τους για όσες μέρες θα διαρκούσε ο καιρός αυτός και πάντα όταν φυσούσαν βοριάδες, τα νερά της θάλασσας ήτανε ξέρες. Άμα καλοκαίριαζε τον ίδιο αυτό άνεμο, δηλαδή τον βόρειο, τον λέγανε Τραμουντάνα. Απ’ όξω από τον βοριά έβγαζε πότε–πότε και ένα αγέρι που το λέγανε «μαγαρισιά».
Τον χειμώνα, Γρέο και όχι Γραίγο όπως τον λένε «ναυτικά», ονομάζανε τον βορειοανατολικό άνεμο, που τους καλοκαιρινούς μήνες τον λέγανε «μελτέμι» και που μέσα στο κάμα καί στις ζέστες έφερνε δροσιά, και πολλές φορές επειδή τα μέρη τούτα ήταν στο «μάτι» αυτού του ανέμου, φυσούσε δυνατά για αρκετές μέρες ασταμάτητα. Γρεοτραμουντάνα λέγανε τον Βόρειο-βορειοανατολικό καί Γρεολεβάντες ήταν ο Ανατολικός-βορειοανατολικός. Λεβάντες ήταν ο Ανατολικός άνεμος καί άμα ο ήλιος είχε ανατείλει και δεν είχε σύννεφα στην ανατολή, ξέρανε ότι θα είχαν καλό καιρό. Αν ο ουρανός το πρωί ήταν κοκκινωπός ή κιτρινωπός σήμαινε αγέρα ή βροχή και όταν ο ήλιος ήταν ασπριδερός ή θαμπός, προμήνυε βροχή. Σοροκολεβάντες ήταν ο Ανατολικός–νοτιοανατολικός άνεμος καί όλοι αυτοί οι καιροί ξεμπουκέρνανε από τα απέναντι Μικρασιάτικα βουνά.
Σορόκο λέγανε τον Νοτιοανατολικό άνεμο και Σοροκάδα ονομάζανε γενικώς τον αεράκι από την κατεύθυνση εκείνη. Οστριοσορόκος ήταν ο Νότιο–νοτιοανατολικός άνεμος και από το νοτιά φύσαγε η Όστρια που πολλές φορές έφερνε βροχή. Ειδικά αν άστραφτε από τη νοτιά, η βροχή ήταν σίγουρη. Με τον καιρό αυτό, οι θάλασσες ήταν πλήμμες, φουσκοθαλασσιά όπως τη λέγανε, και όταν φυσούσε το καλοκαίρι ένα ανέμι σαν «παρανότι», σήμαινε ότι καλούσε τον βοριά, και μέχρι να βραδιάσει πετούσε την τραμουντάνα. Αν σηκωνόταν αγέρας πριν από τη βροχή, ξέρανε ότι γρήγορα θα καλοσύνευε και όταν φυσούσε αγέρας μετά τη βροχή, ότι θα δυνάμωνε περισσότερο ο αγέρας.
Ο Οστριογάρμπης ήταν ο Νότιο–νοτιοδυτικός αγέρας, καί Γαρμπής ο Νοτιοδυτικός που έφερνε και χαλάζι. Πουνεντογάρμπης ήταν ο Δυτικός–νοτιοδυτικός καί Πουνέντε λέγανε τον Δυτικό άνεμο, ενώ Πουνεντομαΐστρο ονομάζανε τον Δυτικό–βορειοδυτικό. Επίσης, Μαΐστρο ονομάζανε τον Βορειοδυτικό άνεμο, που κι’ αυτός έφερνε χαλάζι και Μαΐστροτραμουντάνα ήταν ο Βόρειο–βορειοδυτικός άνεμος. Αν την ώρα που έδυε ο ήλιος, ο ουρανός είχε ρόδινο ή ανοιχτό πορτοκαλί χρώμα χωρίς σύννεφα, αυτά τα σημάδια σήμαιναν καλό καιρό. Αν ο ουρανός είχε κίτρινο χρώμα, προμήνυε αγέρα και άμα ήταν ωχροκίτρινος, θα έφερνε και βροχή. Όταν το χρώμα στη δύση ήταν σκοτεινό, είχε θολούρα και έκανε αντηλιά, θα έφερνε βροχή μαζί με αγέρα. Άμα οι ακτίνες του ήλιου που έδυε, περνούσαν μέσα από τα σύννεφα, αυτό ήταν σημάδι του αγέρα. Ήλιος που φαίνονταν μικρός όταν έδυε, θα έφερνε αγέρα δυνατό και όταν νύχτωνε και είχε ξαστεριά τη νύχτα με δροσιά, θα έκανε ωραίο καιρό. Αν τα αστέρια λάμπανε πολύ, περιμένανε βροχή και αν υπήρχε φωτοστέφανο γύρω από το φεγγάρι ή τον ήλιο σήμαινε αγέρα, βροχή καί πτώση της θερμοκρασίας. Άμα ένας φωτεινός κύκλος συνόδευε τον ήλιο ή το φεγγάρι σήμαινε βελτίωση του καιρού. Αν ο ήλιος ή το φεγγάρι φαίνονταν στον ορίζοντα μεγαλύτερα, περιμένανε βροχή. Το καινούργιο φεγγάρι άμα ήταν όρθιο, σήμαινε ότι ο καραβοκύρης θα κοιμόταν ήσυχος, δηλ. θα έκανε καλό καιρό. Όταν το φεγγάρι ήταν ανάσκελο, έδειχνε ότι ο καραβοκύρης έπρεπε να είναι όρθιος, δηλ. ανήσυχος, γιατί θα χαλούσε ο καιρός και αν το φεγγάρι είχε αστέρι πλάι του θα έφερνε κακοκαιρία. Ξέρανε μάλιστα, ότι λίγες μέρες πριν ή μετά του Ευαγγελισμού, χαλούσε για λίγο ο καιρός λόγω της ισομερείας.
Καθώς ξημέρωνε, όταν οι γλάροι το πρωί φεύγανε ανοιχτά, προβλέπανε ότι θα είχε καλό καιρό. Αν παρέμεναν κοντά στη στεριά, θα ερχόταν κακοκαιρία. Άμα τα χταπόδια τρυπώνανε στα θολάμια τους και τα σκεπάζανε με βότσαλα, προμηνύονταν φουρτούνα. Όταν τα ψάρια βγαίνανε, πηδούσαν και «παίζανε» στην επιφάνεια της θάλασσας κάνοντας ρεματικές, ή όταν τα δελφίνια έκαναν βουτιές, ήταν και αυτό προμήνυμα ότι θα χαλούσε ο καιρός. Πολύ καθαρή ατμόσφαιρα που έφερνε τα μακρινά βουνά ή τα νησιά πιο κοντά τους, ήταν σημάδι ότι θα έβρεχε. Αν οι κάβοι και οι βραχονησίδες φαίνονταν να προεξέχουν από την επιφάνεια της θάλασσας, σα να ’τρωγε η θάλασσα τις στεριές, θα φυσούσαν νοτιάδες. Άμα τα σύννεφα τρέχανε σε αντίθετη κατεύθυνση από τον αγέρα ή όταν φαίνονταν σα να κυνηγάνε το ένα σύννεφο τ’ άλλο, θα ξεσπούσε θύελλα. Τα σύννεφα που τα βλέπανε να τρέχουν σήμαιναν κακοκαιρία καί όταν τα μικρά σύννεφα μεγαλώνανε καταλάβαιναν ότι θα ερχόταν βροχή. Άμα τα μεγάλα σύννεφα μικραίνανε, ξέρανε ότι ο καιρός θα βελτιωνόταν. Όταν έριχνε βροντές το πρωί, θα φυσούσε αγέρας από ’κει που ακούγονταν οι βροντές. Άμα άστραφτε και βρόνταγε συγχρόνως, προμηνύονταν καταιγίδα, που την λέγανε «αντάρα» δηλαδή κακοκαιρία. Σαν ακούγανε βροντές τη νύχτα, ξέρανε ότι μπορεί να έπιανε ξαφνική καταιγίδα, «μπουρίνι» όπως το λέγανε και «στριφαδούρα». Όταν άστραφτε ή βροντούσε χωρίς να βρέχει, θα ερχόταν καταιγίδα. Το «ουράνιο τόξο» το λέγανε «καιρασουλάκι» και άμα έβγαινε το πρωΐ, σήμαινε ότι μέχρι το απόγευμα θα ερχόταν κακοκαιρία. Αν έβγαινε το απόγευμα, σήμαινε ότι με την επαύριο θα είχε καλοσύνη.
Έτσι πρακτικά καί εμπειρικά ζούσαν καθημερινά τα καιρικά φαινόμενα οι απλοϊκοί ψαράδες. Δεν είχε σημασία γι’ αυτούς, ότι επιστημονικά η αιτία των ανέμων είναι η διαφορετική θερμοκρασία κάποιων περιοχών που επειδή η ατμοσφαιρική πίεση της περισσότερο ψυχρής είναι μεγαλύτερη της άλλης (της θερμότερης), έχει ως αποτέλεσμα να κινείται αέρια μάζα από τη ψυχρότερη προς τη θερμότερη περιοχή, προκαλώντας τους ανέμους και ότι κάποιες ανάλογες κινήσεις δημιουργούν τα θαλάσσια ρέματα, στα οποία είχαν δώσει τις δικές τους ονομασίες, όπως το ρέμα του χιονιά, της νοτιάς και άλλων που έβρισκαν προς τα πού τραβάει, αφήνοντας ένα κοφίνι ή μια σημαδούρα στη θάλασσα, και βάζοντας σημάδια με τις στεριές, παίρνοντάς το αργότερα και βλέποντας προς ποια κατεύθυνση έχει παρασυρθεί, ξέροντας έτσι πόσο «ψηλά» στα μπλέματα θα καλάρουν.
Κάθε ένας από τους αγέρηδες έφερνε στη μνήμη των θαλασσινών, πολλές ιστορίες που είχαν ζήσει πάνω στη δούλεψή τους. Τα παλιά τους τα καΐκια ήταν και αυτά ανεμοδαρμένα από τις θαλασσορίες και τις κακουχίες των θαλασσινών περιπετειών. Εξιστορούσαν κάποιες από αυτές, που όσες φορές και αν τις άκουγες δεν τις χόρταινε ο νούς σου. Ούτε εκείνοι κουραζόντουσαν να τις ξαναλέν, νοιώθοντας χαρούμενοι που τις είχαν ζήσει. Ήταν οι στιγμές που αυτές οι διηγήσεις τους ξεκούραζαν, έστω και αν ήταν ιστορίες που πολλές φορές τους είχαν ταλαιπωρήσει αφάνταστα.
Στρατής Ανδριώτης

Παπά Φώτης Λαυριώτης

Εκοιμήθη εν Κυρίω
+ 5-3-2010

Στην ανατολική πλευρά της Λέσβου, γειτνιάζουν δύο χωριά, τα Πάμφιλα και οι Πύργοι Θερμής. Ένας επαρχιακός δρόμος απόστασης μικρότερης των 2 χιλιομέτρων ανάμεσα στους ελαιώνες, συνδέει τους δύο αυτούς τόπους. Εγγύτερα προς τα Πάμφιλα, ακολουθώντας έναν εγκάθετο δρόμο που οδηγεί στον παραθαλάσσιο οικισμό «Νησέλια», αντικρίζουμε μέσα στα λιοχώραφα, το μικρό μοναστήρι του Αγίου Νεομάρτυρος Λουκά στο οποίο ζούσε ασκητικά ο παπα-Φώτης ο Λαυριώτης, γνωστός και ως παπα-Σαρδέλλης. Γεννηθείς στα Πάμφιλα στις 5 Ιανουαρίου του 1913 από τη Μαρία και τον Δημήτριο Σαρδέλλη που δούλευε καμίνι φτιάχνοντας κεραμίδια και τούβλα...

Ο μύθος του χταποδιού

Η θαλάσσια περιοχή της Θερμής στη Λέσβο, φέρει το προνόμιο να χαρακτηρίζεται ως ο πλέον προσιτός τόπος, που βγάζει τα καλύτερα χταπόδια, ιδίως το μήνα Μάρτιο, όπου θεωρείται ο ιδανικότερος μήνας για την αλίευσή τους...
 Όλο το χρόνο, οπόταν καλοσυνεύει ο καιρός, είναι χαρακτηριστική η φιγούρα πολλών βαρκάρηδων, σκυμμένων στη θάλασσα από τη μια μπάντα της βάρκας, να βλέπουν με το γυαλί τα θολάμια στο βυθό της θάλασσας και με την μπραγκαρόλα να προσπαθούν να πιάσουν τα χταπόδια, που ξεγελιούνται από τα ομοιώματα των ψαριών που είναι δεμένα στην άκρη της πετονιάς, και καθώς επιτίθενται σ’ αυτά, κολλούν με τις βεντούζες επάνω τους για να τα «φάνε»! Τότε με το απότομο τράβηγμα της μπραγκαρόλας, το χταπόδι πιάνεται στη σαλιαγκιά που βρίσκεται δεμένο λίγο χαμηλότερα από τα ψεύτικα ψάρια και καθώς ανεβάζει ο ψαράς το χταπόδι με σίγουρες κινήσεις, προσέχει όταν αυτό ξενερίσει, να σκύψει καί να το πιάσει με το χέρι, διότι πολλές φορές ξεφεύγει μόλις βγει από το νερό. Γι’ αυτό καλού - κακού οι χταποδάδες, έχουν πάντα δίπλα τους την απόχη. Όταν ανεβάσουν το χταπόδι στη βάρκα, κόβουν το κεντρικό νεύρο του, που είναι ανάμεσα στα μάτια καί το νεκρώνουν.

Η "βαρκάδα" της Καθαρής Δευτέρας

Πύργοι Θερμής - ΛΕΣΒΟΣ

Την Καθαρή Δευτέρα αρχίζει σ’ όλη την Χριστιανοσύνη η Μεγάλη Σαρακοστή, που περιλαμβάνει μια περίοδο σαράντα ημερών πριν την Μεγάλη Εβδομάδα, όπου ο πιστός Χριστιανός καλείται να συμμετάσχει σ’ έναν πνευματικό αγώνα, ασκούμενος στη νηστεία, την προσευχή, την ελεημοσύνη και στις άλλες αρετές, ώστε πολεμώντας τα πάθη του, να φθάσει στην αγάπη του Θεού και του συνανθρώπου του...
 Όλες τις τρεις πρώτες ημέρες της Καθαρής Εβδομάδας ο παπά Παχώμιος, ο ιερέας του χωριού, έμενε νηστικός, προσευχόμενος για το ποίμνιό του. Ο κόσμος, άλλοι λίγο και άλλοι πολύ, έκαναν την προσπάθειά τους. Είτε από πίστη, σεβασμό ή και φόβο, προσπαθούσαν τις ημέρες τούτες να τηρήσουν τους Κανόνες της Εκκλησίας, ώστε η ψυχή και το πνεύμα του ανθρώπου να επιβληθεί και να υπερισχύσει έναντι του πολέμου της σαρκός.

Η ελιά και το Μυτιληνιό λάδι

Η ελιά είναι όντως ένα από τα πολυτιμότερα δένδρα που μας έχει χαρίσει ο Θεός, γι’ αυτό και ονομάζεται «ιερό» δένδρο. Είναι αειθαλές, καρποφόρο που αντέχει πάνω από 1.000 χρόνια διατηρώντας την παραγωγικότητά του και ανήκει στην οικογένεια των Ελαιϊδών (Oleaceae – Ελληνικός όρος). Έχει συμβατικά τα χρώματα της φύσης, με κυρίαρχο το γκριζοπράσινο χρώμα. Τα φυλλώματά του είναι πυκνά καί ο κορμός του χαρακτηρίζεται από την σκοτεινότητά του καί το μαύρο χρώμα στις κουφάλες του...

Το νησί "Βενιζέλος" Θερμής της Λέσβου

Απέναντι από την ευρύτερη περιοχή της Θερμής, σε απόσταση περίπου ενός ναυτικού μιλίου, βρίσκεται το νησί «Βενιζέλος». Μικρό, επίμηκες, με διεύθυνση από δυσμάς προς ανατολάς, βραχώδες και με ελάχιστη βλάστηση, κατάλοιπο τρομακτικών γεωλογικών μετασχηματισμών που έλαβαν χώρα στο Αιγαίο πριν από εκατομμύρια χρόνια, αποτελεί σήμερα καταφύγιο γλάρων αλλά και χώρος αναψυχής για όσους διαθέτουν πλεούμενο...

Άγρια χόρτα του βουνού

Πύργοι Θερμής – ΛΕΣΒΟΣ

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες εμπειρίες που αποκομίζει κάθε άνθρωπος, που περιηγείται στα χωράφια και στα βουνά της περιοχής μας, είναι η επαφή του με τα άγρια χόρτα που φυτρώνουν κατά τους χειμερινούς μήνες σε πολλούς διαλεχτούς τόπους. Τα πράσινα φυλλώδη φυτά που συναντώνται σε διάφορες ποικιλίες, και μαζεύονται από την μάνα γη, αποτελούν ωφέλιμη τροφή για τους ανθρώπους, και δη των Ελλήνων...
 Οι φανατικοί λάτρες του βγαλσίματος των χόρτων, μέσα στις ομορφιές της φύσης, με την χαρακτηριστική αγωνιώδη έκφραση της αναζήτησης, τα αργά βήματα, τα ακούραστα σκυφτά σώματα, την έντονη παρατηρητικότητα και την επίμονη προσήλωσή τους για να ξεδιαλύνουν ανάμεσα στα υπόλοιπα χόρτα τα βρώσιμα, με τον μοναδικό, απαράλλακτο και ανεξέλικτο από την αρχαιότητα τρόπο περισυλλογής, δηλαδή με το μαχαίρι βγάζοντάς τα ένα–ένα από την ρίζα. Διακρίνοντας κάθε έμπειρο μάτι τα κατάλληλα για τη διατροφή χόρτα που φυτρώνουν καί απαρτίζουν την πλούσια βλάστηση των πολλών φυτών της γης και των άλλων ειδών χορταρικών που ντύνουν τον φλοιό της. Τα χόρτα αυτά μαζεύονται από γνώστες του είδους, χωρίς να απαιτούνται ιδιαίτερες ικανότητες ή γνώσεις καί διακρίνονται μέσα από μια διαδικασία αναγνώρισης που τα μυστικά τους τα διδάσκει από γενιά σε γενιά η μακροχρόνια εμπειρία των παλαιοτέρων και που ανάγονται στους προϊστορικούς χρόνους αφού πληρούσαν τις διατροφικές ανάγκες για την επιβίωση των πρώτων ανθρώπων.

Το νόημα της Πρωτοχρονιάς

Μᾶς ἀξίωσε, ἀδελφοί, ὁ οὐράνιος Πατέρας μας, νά εἰσέλθουμε καί πάλι στό νέο ἔτος… καί κατά τήν πρώτη αὐτή ἡμέρα κάθε λογικός σκέπτεται, πῶς θά διέλθει αὐτό, ἄν ὁ Θεός τόν ἀφήσει στήν ζωή αὐτή. Καθένας, γιά τό καινούργιο ἔτος διανοεῖται νέες ἐπιχειρήσεις, φαντάζεται νέες ἐπικερδεῖς ἐργασίες, πλάθει νέα σχέδια πρός πλήρωση τῶν πόθων καί ἐπιθυμιῶν του…
 Ἀλλ’ ὅταν ἄνθρωπε, κατά τό ἔτος τοῦτο ἐπιτύχεις ὅτι ἐπιθυμεῖς, θά εἶσαι ἄραγε εὐτυχής; Ἄν ἀποκτήσεις πλούτη, δόξα, τιμές καί εὐζωϊα, θά ἔχεις καί τήν εὐδαιμονία; Ὦ! Πόσο τόν ἑαυτό σου πλανᾶς, πόσο ἐξαπατᾶσαι! Τίποτα ἀπό τήν γῆ δέν μπορεῖ νά σέ κάνει εὐτυχῆ… Τί ἄν ἐντός τοῦ ἔτους τούτου ἐπιτύχεις τούς πόθους καί τίς δίκαιες ἐπιθυμίες σου καί σέ καταλάβει ὁ θάνατος;…

Χριστούγεννα

Πύργοι Θερμής ΛΕΣΒΟΣ

Τις γιορτινές τούτες ημέρες, εδώ στο χωριό, οι άνθρωποι καθότι είναι απόγονοι Αϊβαλιωτών προσφύγων οι περισσότεροι, ζουν σύμφωνα με τις πατρογονικές παραδόσεις που πηγάζουν από την ζωή της Εκκλησίας και δίνουν πνευματική υπόσταση στον εορτασμό των Χριστουγέννων...
 Ένας εκ των προσφύγων, ο Φώτης Κόντογλου περιέγραφε τις συνήθειες αυτές στην αλησμόνητη πατρίδα τους, τις οποίες διηγιόντουσαν και μάθαιναν στα παιδιά και στα εγγόνια τους πολλοί απ’ αυτούς τους βασανισμένους ανθρώπους του χωριού, επιμένοντας να ζουν ως πραγματικοί Έλληνες.

Το λιομάζωμα του 1455

Διήγηση Ακινδύνου, Επιστάτη και υποτακτικού της Μονής Καρυών Θερμής (1433-1463)

Εκείνη τη χρονιά μπήκε ο χειμώνας όψιμος αλλά σκληρός. Ασταμάτητη κακοκαιρία με ανεμοβρόχια είχαν φέρει τους χτηματίες άνω κάτω. Για πολλούς είχε καθυστερήσει ανεπανόρθωτα τη σπορά, οι ελιές είχαν στρωθεί τάπητας κάτω από τα λιόδεντρα. Οι νοικοκυραίοι χτυπούσαν τα κωλομέρια τους...

Ένας Άγιος ασκητής

Εκ των Αγίων ασκητών των σπηλαίων και των κελιών της Θερμής στην Λέσβο, ήταν και ο Γέροντας Ρουβήμ. Γεννήθηκε γύρω στο 1362μ.Χ. στην Προύσα, η οποία βρισκόταν υπό την εξουσία του σουλτάνου του Ικονίου. Ο πατέρας του έτυχε να είναι γραμματέας ενός καλού Τούρκου πασά, που τους αγαπούσε και περνάγανε καλά, μαζί με τα τέσσερα αδέλφια του και τους γονείς του...
 Όμως, κατά την διάρκεια ενός πολέμου, ο χαλίφης της Προύσας σκότωσε τον πασά και ο πατέρας του Γέροντα αφού εκβιάσθηκε για να τουρκέψει, πουλήθηκε σκλάβος και πέθανε από την στενοχώρια, καθώς και ο μεγαλύτερος γιος του, επειδή αιχμαλωτίστηκαν στα χαρέμια οι δύο κόρες της οικογενείας. Και ενώ ο μικρότερος γιος χάθηκε, εκείνος μαζί με την μητέρα του πουλήθηκαν σκλάβοι σε ένα σπίτι Φράγκων στην Αντιόχεια, ξεφεύγοντας από τους Τούρκους.

Η απελευθέρωση απ' τους Τούρκους

Η 20η Νοεμβρίου 1912, ημέρα Τρίτη και παραμονή της Εορτής των Εισοδίων της Θεοτόκου (προς τιμήν της οποίας είναι αφιερωμένος ο ενοριακός ναός της Θερμής) θα παραμείνει ιστορική για τους κατοίκους του χωριού. Είναι η μέρα που οι απελευθερωτικές Δυνάμεις θα εισέλθουν θριαμβευτικά στη Θερμή της Λέσβου βάζοντας τέλος στη μακρόχρονη τουρκική κατοχή από το 1462...

Η ειδωλολατρία στην αρχαιότητα

Πλησίον της παραλίας Θερμής στη Λέσβο, υπήρχε στην αρχαιότητα ειδωλολατρικός ναός που λατρευόταν η «θεά» του δωδεκαθέου η Άρτεμις, ως «θεά» της φύσεως και του κυνηγιού. Πριν ασπασθούν την Αλήθεια του Χριστιανισμού, οι αρχαίοι Έλληνες αναζητώντας εξηγήσεις περί των θείων καταβολών τους, πίστευαν περισσότερο από φόβο, στην πλάνη των «θεών» του Ολύμπου, καθώς και σε άλλες θεότητες, οι οποίες ήταν μυθικά και ανύπαρκτα πρόσωπα, που όμως δίδασκαν και υποχρέωναν τους ανθρώπους να βιώνουν την ανηθικότητα, την εγκληματικότητα και την παρανομία, αφού οι ίδιοι οι «θεοί» αναμεταξύ τους εξαπατούνταν, εκδικιόντουσαν και πολεμιόντουσαν...
 Επίσης, στα αρχαία χρόνια λατρευόντουσαν τα βουνά, τα ποτάμια, τα ζώα, τα δέντρα, τα ξύλα καί οι πέτρες. «Θεολόγοι» γίνονταν οι κάθε είδους ποιητές που θεοποιούσαν τα ανθρώπινα πάθη και παρουσίαζαν την αμαρτωλότητα π.χ. του «θεού» Δία που έδερνε την γυναίκα του, την «θεά» Ήρα, η οποία ήταν ζηλιάρα, φθονερή, εκδικητική, με φοβερό μίσος, συγχρόνως και μοιχαλίδα αφού φέρεται να γέννησε τον Ήφαιστο από κρυφή σχέση με τον Κρόνο, που ο Δίας από τον θυμό του γκρέμισε τον νόθο γιο, και για να εκδικηθεί την Ήρα, έμπαινε κρυφά στα σπίτια γυναικών, τις βίαζε κάνοντας νόθα παιδιά όπως π.χ. τον Ηρακλή με την Αλκμήνη! Εξαιτίας της όμορφης «θεάς» Αφροδίτης που αλληλοαπατιόντουσαν με το σύζυγό της «θεό» Άρη, δικαιολογούσαν οι βασιλείς, αλλά και οι απλοί άνθρωποι, γυναίκες και άνδρες, τα πάθη της μοιχείας και της πορνείας, διδασκόμενοι ακόμα ότι ο «θεός» Ποσειδώνας βίασε την αδερφή του, την «θεά» Δήμητρα που την επιθυμούσε διαρκώς! Οι μέθυσοι «θεοί» Διόνυσος και Βάκχος έδιναν το παράδειγμα της κραιπάλης, ενώ επιτρέπονταν και «νομιμοποιούνταν» οι κλεψιές ιδίως των πλουσίων, αφού πρώτος κλέφτης χαρακτηριζόταν ο «θεός» Ερμής, καθώς και ο «θεός» Άρης που αυτός «έφταιγε» για τους πολέμους, μπορώντας έτσι οι άρχοντες να καταστρέφουν και να σκοτώνουν, όπως και ο «θεός» Κρόνος που έκοψε τα γεννητικά όργανα του πατέρα του Ουρανού και έφαγε τα παιδιά του, για να μην του πάρουν την εξουσία! Πίσω από τα είδωλα των ψευτοθεών κρυβόταν οι δαίμονες, που παρέσερναν τους ανθρώπους σε κάθε λογής αμαρτία, καί ως «θεοί» ζητούσαν από τους ανθρώπους θυσίες ζώων, ή ακόμα και ανθρωποθυσίες, μέσω των μάντεων και των ιερέων των ειδωλολατρικών ναών!

Πριν 5.000 χρόνια...

Πύργοι Θερμής ΛΕΣΒΟΣ

Στους προϊστορικούς χρόνους, πριν από 5.000 και πλέον χρόνια, ήρθαν σε τούτον εδώ τον παραδεισένιο τόπο της Θερμής πρωτόγονοι άνθρωποι, που ολομόναχοι σαν εξόριστοι από τον πραγματικό Παράδεισο, πρωτοεγκαταστάθηκαν σ’ αυτή τη γη. Σε μια εποχή που όλα εδώ, ήταν απάτητα, παρθένα καί φυσικά. Ήταν εκείνοι οι άνθρωποι που πρώτοι έδωσαν σημασία σε τούτα τα μέρη, καθώς έμοιαζε με παράξενο όνειρο το πώς βρέθηκαν καί πρωτοκατοίκησαν σ’ αυτά τα χώματα...
 Πλάϊ στα ήσυχα βουνά, κοντά στην ήμερη θάλασσα, η ίδια τούτη γη θα τους φιλοξενούσε στην υπόλοιπη ζωή τους καθώς καί τους απογόνους τους. Ποιος ξέρει τι είδους άνθρωποι να ήταν όλοι αυτοί καί τι συγκυρίες τους έφεραν σ’ αυτά τα έρημα ακρογιάλια που μόνο θαλασσοπούλια και ζώα ζούσαν. Οι αρχαίοι τούτοι άνθρωποι σιγά–σιγά θα ορίζανε τους κάμπους, τα χωράφια, τα βοσκοτόπια, τη θάλασσα, τις οικογένειές τους. Όλα μαζί έγιναν η ζωή τους. Κάθε τι είχε τη δική του ξεχωριστή σημασία που ενίσχυε την αγάπη τους για ότι τους περιέβαλε. Αγαπούσαν τη γη που τους έθρεφε, με τους καρπούς της, τα δέντρα, τα ζώα, που ποτίζονταν από τα άφθονα νερά.

Αρχαιολογικές ανασκαφές

Πύργοι Θερμής ΛΕΣΒΟΣ

Η Θερμή, μαζί με την Πολιόχνη Λήμνου, έχουν το προνόμιο της υπάρξεως των δύο αρχαίων οικισμών του Β.Α. Αιγαίου, οι οποίοι έχουν ανασκαφεί συστηματικά, αποκαλύπτοντας μια στενή σχέση με την ιστορία και τον πολιτισμό της Τροίας. Σε μια παραθαλάσσια κρημνώδη θέση στους Πύργους Θερμής της Λέσβου, η Αγγλίδα αρχαιολόγος Winefred Lamp, αφού διενήργησε το 1928 χαρτογράφηση της περιοχής και εξασφάλισε την άδεια της Ελληνικής κυβερνήσεως, πραγματοποίησε ανασκαφές που ολοκληρώθηκαν το 1933...
 Τον Απρίλιο του 1930, η τελειόφοιτη φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κέιμπριτζ W. Lamp εγκαθίσταται σ’ ένα σπίτι στους Πύργους Θερμής, μαζί με ένα επιτελείο επιστημόνων συνεργατών της, που διέμεναν στο ξενοδοχείο «Σάρλιτζα Πάλλας». Συγκροτούν συνεργείο με 70 εργάτες, που οι περισσότεροι ήταν Πυργιανοί, έχοντας αρχιεργάτες τους Αντώνιο Μαστρογιωργάκη και Ακίνδυνο Τζανή. Οι ανασκαφές ξεκίνησαν και τα πρώτα ευρήματα της πρώτης φάσης των ανασκαφών, που διαρκούν μέχρι τον Ιούλιο του 1930, θεωρούνται σημαντικά. Σ’ ένα εργαστήριο συναρμολογούνται τα αγγεία και τα άλλα ευρήματα.

Η Αποκάλυψη των Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου, Ειρήνης καί των συν αυτώ.

http://www.pigizois.net/enoria/i_m_ag_rafail.htm

Πατήστε στην παραπάνω διεύθυνση.  
Προβάλλονται σε βίντεο, όλες οι μαρτυρίες για την θαυμαστή εύρεση των λειψάνων και την αποκάλυψη του Μαρτυρικού βίου των Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου, Ειρήνης και των συν αυτώ μαρτυρησάντων, στον λόφο Καρυών Θερμής της Λέσβου (1463μ.Χ.). Εμφανίζονται καί ομιλούν οι άνθρωποι που έζησαν τα θαύματα της φανέρωσης των Αγίων.